welkom op www.bolletjeom.nl

Al 12 jaar de wereld rond reizend.... and still going strong!

Landeninfo Cambodja

 

WAT HOPEN WE TE ZIEN EN DOEN:
januari 2004
We hopen Cambodja binnen te komen per boot over de mekong delta vanuit Vietnam. In Pnohm Penh gaan we waarschijnlijk een aantal tempels bekijken en naar the killingfields. Misschien lassen we een strandvakantie in ter hoogte van Sihanoukville, hopelijk krijgen we de kans om een drijvend dorp te bezoeken op tonle sap lake. En als klapper op de vuur pijl gaan we naar Siem reap om het enorme, met bomen overwoekerde, tempel complex van Angkor What te bekijken!

WAT HEBBEN WE GEDAAN:
juli 2004: We hebben bijna alles gedaan wat we van plan waren.
2009/2010: Voor mijn werk nog eens 2 keer in Cambodja geweest. De higjlights maar erg leuk

KLIMAAT:
2 moessons. De 1 weinig regen , koel van nov tot apr. De ander van mei tot okt. veel regen en veel wind.
Heetste maand= april 40 °c koelste maand= jan 30 °c
Natste maand= okt. droogste maand= jan/feb
Nachttemperatuur kan dalen tot 14°c in dec
Beste reistijd december tot februari wanneer de luchtvochtigheid verdraagbaar is, het koeler is en er weinig regen valt. Na februari wordt het steeds heter en in april is het niet uit te houden. Het regenseizoen tussen mei en october is een goede periode voor Ankor maar niet voor het noordoosten van het land.

juli 2004
Het weer viel alles mee...ok, we hebben een paar dagen regen gehad toen we aan het strand waren maar het was niet snikheet.

VISA
update 2010: Paspoort moet nog 6 maanden geldig zijn na gepland vertrek uit Cambodja Visa voor 1 maand is te verkrijgen aan de grens met Thailand en Vietnam en op het vliegveld. Het visum kost 20 dollar en bij de meeste grensovergangen heb je als toerist geen pasfoto's meer nodig. Neem echter het zekere voor het onzekere en neem er altijd wat mee!

Het is ook mogelijk om via het internet een visum voor Cambodja aan te vragen. Het gaat hierbij alleen om de 30 dagen toeristen visum. Kosten $25 (september2010).

Thailand: Aan de grens kost een visum $20. Helaas staan de grensovergangen met Thailand erom bekend $10 aan smeergeld te vragen. Door de grote stroom (rijke) toeristen die naar Angkor Wat gaan, probeert men hier een slaatje uit te slaan.
Wil je zelf geen slachtoffer worden van deze praktijken? Regel dan vooraf een visum bij de ambassade in Bangkok of via 1 van de vele kantoortje bij Ko San Road. Let er dan wel op dat je hier niet teveel betaald!

Met onderhandelen ter plekke moet je de prijs opzich wel op ongeveer $23 kunnen krijgen maar pas op dat je de official niet tegen je in het harnas jaagt want dan stuurt ie je doodleuk naar een bankje en mag je lang wachten.

Aan de Cambodja kant van de grens is de situatie met de bussen gewijzigd. Er rijden nu gratis shuttlebusjes naar een busstation in plaats van een wirwar aan busjes bij de grens 

Vietnam: Hoewel dit eerder niet zo was kun je ook aan de grens tussen Vietnam en Cambodja zonder problemen een visum voor 30 dagen krijgen. Ga je met de bus over de grens dan heb je de keuze je visum door de buschauffeur te laten regelen of dit zelf te doen. Bij de buschauffeur kost dit je 5 dollar extra. Je moet dan in dezelfde rij gaan staan als degene die dit niet doen. In het geval dat je dit door de buschauffeur laat regelen wacht je tot je naam wordt omgeroepen waarna je door de douane mag. Regel je het zelf, dan moet je de bus op je laten wachten omdat je dan helemaal achteraan in de rij mag gaan staan. Bekijk dus zelf wat jij het fijnst vindt!

Laos: Als je vanuit Laos Cambodja binnen gaat kun je aan de grens een visum kopen voor $20,- plus $3,- aan "stempelgeld".

Verlenging: Verlenging is 1-malig voor 1 maand(€ 30), 3 maanden (€ 60). Langer blijven dan je visa geldig is kost € 5 per dag!

GEZONDHEIDS RISICO'S:
het is misschien raar om dit onder het kopje gezondheisrisico's te zetten maar.....landmijnen zijn nog overal. Blijf dus op de paden als je heel wilt thuis komen!
Wat betreft de muggen: die zijn er hier genoeg! malaria en denguefever komen hier allebei op grote schaal voor. Heel goed smeren dus.
Als je hier malaria tabletten koopt zorg er dan voor dat je een merk koopt omdat er onder de merkloze medicijnen placebo's zitten. Er is bilharzia in the mekong delta dus ga daar niet zwemmen of pootje baden. Verder moet je goed opletten met eten en drink water om hepatitis A en desentry te voorkomen.

GELD
Valuta is riel (r) of usdollar of baht .€1= 3675riel
Betaal in dollars, krijg riel terug en je hoeft dus niet te wisselen. Zorg er wel voor dat je dollarbiljetten mooi zijn.
Cambodja heeft GEEN ATM's dus je kan niet pinnen!. alleen in de grote steden kan je op een paar plaatsen travellers cheque's wisselen.
juli 2004
Inderdaad maar 1 bank gevonden waar je cash kon krijgen met je creditcard. Pinnen kan nog steeds niet en ze doen echt heeeeel erg moeilijk als je dollar briefje er niet goed uitziet. Zelfs de banken weigerde hem aan te nemen...terwijl we hem toch ook echt van een bank gekregen hadden. Controlleer dus de kwaliteit van al je briefjes voordat je de bank uitloopt. En weiger gerust een briefje als je wisselgeld krijgt.
update: Er schijnen nu een paar ATM's te zijn. dus pinnen kan soms.

BUDGET:
Cambodja is een goedkoop land. Als je heel erg budget reist moet je rekenen op € 10.00 pppd. Met transport kan je beter rekenen op €15.00 pppd. Vergeet ook niet dat de entree voor ankor een gat in je budget slaat. Al is een gat in je budget relatief in dit goedkope land. Angkor Wat:€ 20 voor 1 dag, € 40 voor 3 dagen, €60 voor 1 week. Een gids kost € 20 per dag. Overnachten kost je ongeveer € 2 / €5, eten €2 /€4 per maaltijd en transport € 15.00 voor 6 uur bus.

juli 2004
dit is wat we dus hebben uitgegeven.

 

Cambodja (14 dagen)totaalper dag
Vervoer 70.00 5.00
slapen 48.00 3.43
eten 177.07 12.65
visa 47.10 3.36
div 33.22 2.37
entree/trips 77.70 5.55
TOTAAL 453.09
DAGGEMIDDELDE
32.36

VERVOER NAAR CAMBODJA
Het belangrijkste vliegveld is Pochentong, 7km van Phnom Penh. Een taxi naar het centrum kost ongeveer €8 en een motor €1 pp.
Over land kan je vanuit Thailand bij Poipet de grens over. Vanuit Laos zijn tegenwoordig twee overgangen open. Bij Tha Boei en Dom Krolor. Vanuit Vietnam zijn er een paar opties overland en eentje met de speedboat over de Mekong Delta. Die laatste wordt steeds populairder omdat je de hobbels en bobbels van de land route vermijdt.
juli 2004
we zijn via de mekong delta binnen gekomen. Of de hobbels en bobbels nu echt een probleem zouden zijn geweest betwijfelen wemaar de mekong route is gewoon heel erg mooi en de grens overgang is super schattig.

VERVOER IN CAMBODJA
Binnenlandse vluchten zijn de snelste manier om ergens te komen. Reizen over land is geen pretje met de slechte wegen maar is de laatste jaren wel veel veiliger geworden. De trein is belachelijk goedkoop maar erg langzaan en de kans op berovingen zijn wat groter. Boten zijn een ideaal vervoer middel in Cambodja. je hebt geen kuilen in de weg en er zoveel water dat je ook per boot op de meeste plaatsen kan komen.

juli 2004
Alles hebben we met de bus gedaan en het viel best mee. Ok, er zijn maar 2 verharde wegen maar die zijn best goed. en het landschap is redelijk vlak en de weg gaat rechtuit. wij zitten liever in een bus in Cambodja dan in Flores/Indonesie.
De boot verbinding over het meer van Phnom Phen naar Siem Reap is duurder dan de bus en niet ongevaarlijk. Ze gaan wel eens te hard in een te ondiep stuk. Je ziet ook meer vanuit de bus en krijgt de kans om spin te eten...wat wil je nog meer?

WETENSWAARDIGHEDEN:
Cambodja:
-Fooien geven is niet gebruikelijk maar met de lage lonen wordt het wel gewaardeerd.
-Afdingen is de regel op markten, als je een kamer neemt of als je een voertuig wilt huren. Het afdingen kan minder vasthoudend als in Thailand of Vietnam.
-Het grootste festival is Bon Om Tuk. Het vind plaats in November en is de moeite waard.
-in een tempel neem je je hoed/pet af en bij het betreden van de vihara ook je schoenen

Azië algemeen:
-kleed je discreet. Dit betekend geen blote benen! voor zowel mannen als vrouwen en ook geen mouwloze shirts. Een t-shirt kan maar het liefst een blouse.
-toon geen affectie/ intimiteiten in het openbaar.
-vraag toestemming om een foto te nemen van personen en respecteer een nee!
-verlies je geduld niet, dit zorgt voor gezichtsverlies voor iedereen in je omgeving en dit is een van de ergste dingen die een aziaat kan overkomen.
-lever geen kritiek op gewoontes, de overheid of de regering in het openbaar.
-neem een geschenk mee als je iemands huis bezoekt. -sandalen kunnen in het openbaar maar slippers niet.
-doe je schoenen uit als je een huis of tempel in gaat.
-gebruik altijd twee handen om belangrijke dingen als geschenken of documenten aan te pakken.
-gebruik NOOIT je linkerhand om eten aan te pakken, handen te schudden of om documenten aan te pakken (?!?!). Je gebruikt je linker hand namelijk om je af te vegen na toilet bezoek.

Bij moskee bezoek:
-kleed je discreet en trek je schoenen uit.
-loop nooit voor een biddende moslim langs.
-vrouwen mogen niet de hoofdgebedsruimte betreden.
-vraag toestemming om te fotograveren en maak geen foto's tijdens het gebed!

Bij een boedistisch gebouw:
-kleed je discreet en trek je schoenen uit.
-Wijs niet richting boedha beelden en zeker niet met je voeten! zit dus met je benen gevouwen.
- het is zeer onbeleefd om over iemand heen te stappen die zit. je mag ook niet over offers en beelden stappen.
-Monnikken mogen niet aangeraakt door vrouwen. als een vrouw een geschenk of offer wil geven moet ze het binnen het bereik van de monnik leggen of op zijn offer kleed.
-vraag toestemming om te fotograveren en maak geen foto's van altaars of boedha beelden zonder die toestemming!

TIPS:
juli 2004
- zorg dat je Dollars in top conditie zijn ( zie kopje geld) en ook dat je kleine coupures hebt. $20 dollar was al te groot voor de meeste mensen.
- pas op voor HAPPY eten of drinken. dit wil zeggen dat er wiet, paddestoelen of ander geestverruimend spul op of in zit. Niets mis mee...als dat is wat je wilt. Al hebben we mensen gezien die de volgende dag erg veel spijt hadden omdat HAPPY harder aankwam dan ze hadden verwacht.
-Bij Seeing Hands word je gemasseerd door blinden die op die manier in hun bestaan voorzien.
-Voor de dames die achter op de motor willen...............Sport BH!!
- Angkor wat is inmens groot en als je ook wat minder bezochte tempels toewil is een brommerjongen ideaal. Het centrale deel is ook te doen met een gehuurde fiets. Het is wel 7 kilometer buiten de stad.
-probeer bij Angkor Wat tegen de normale route in te gaan. Daar waar de massa de zonsopkomt bekijkt is bijna niemand die de voor de zonsondergang komt...en die is ook mooi. Overleg goed met de brommerjongen van je keuze en kijk of hij er zelf een beetje intresse in heeft.

 

Geschiedenis van Cambodja
In een ver verleden:

De eerste bekende beschavingen verschijnen ongeveer in de 1e eeuw van onze jaartelling in Cambodja. Van 802 tot ongeveer 1350 was Cambodja onderdeel van een groot Khmer-rijk. Dit rijk strekte zich uit over grote delen van Zuidoost-Azië, waaronder het hedendaagse Cambodja, delen van Vietnam, Laos, Thailand en tot aan de oostelijke grenzen van Myanmar. De hoofdstad van dit rijk was voor lange tijd het bekende Angkor Wat. De tempels van Angkor Wat kun je vandaag de dag nog steeds bezichtigen en doen je beseffen hoe groot het rijk al was in deze tijd. Na verscheidene oorlogen verplaatsten de Khmers de hoofdstad naar Phnom-Penh en ongeveer vanaf die tijd veranderde de naam in Kambu-ja (Cambodja).

Recentere verleden:
Tussen 1863 en 1953 werd Cambodja geregeerd door Frankrijk. Op 9 november 1953 werd Cambodja onder koning Norodom Sihanouk onafhankelijk en sindsdien kent het een turbulente geschiedenis met vele politieke wisselingen.

Tijdens de Vietnamoorlog werd Cambodja zwaar gebombardeerd door Amerikaanse bommenwerpers die de Vietcong als doel hadden.

Cambodja was na Laos zelfs het zwaarst gebombardeerde land in Zuidoost-Azië, er vielen naar schatting 600.000 burgerslachtoffers.  In 1970 vielen Amerikaanse en Zuid-Vietnamese troepen Cambodja binnen om aldaar gelegerde Vietcongtroepen aan te vallen.

Zonder regering ontstonden er in Cambodja overal gevechten tussen kleine groepen onderling. Al snel werd de Rode Khmer (geleid door Pol Pot) de grootste groep en verdreef de Vietnamezen uit Cambodja. In 1975 wierp de Rode Khmer de regering van Lon Nol omver en kwam aan het bewind. Pol Pot werd premier van Cambodja, dat werd omgedoopt tot Democratisch Kampuchea. Hij trachtte op bloedige wijze van Cambodja een communistische landbouwstaat te maken. Steden moesten verdwijnen en iedereen moest boer worden. Alle elementen uit de maatschappij die misschien, eventueel, een mogelijke bedreiging zouden kunnen vormen werden gelimineerd. Geld, onderwijs, godsdienst en privébezit werden afgeschaft. Huwelijken werden voortaan gearrangeerd, en kinderen werden gescheiden van hun ouders. Personen die niet meewerkten werden omgebracht. Ook intellectuelen en academici werden gedood. Ook het dragen van een bril of het spreken van een vreemde taal maakte iemand tot verdachte. Pol Pot geloofde namelijk niet in hun ideeën en beschouwde hen als lastige obstakels.

Ze vermoordden in 3 jaar tijd tussen 1,5 miljoen en 2,5 miljoen mensen. Dit was ongeveer 25% van de Cambodjaanse bevolking.

Over het geïsoleerde regime van Pol Pot was aanvankelijk niets bekend, maar na verloop van tijd werd het voor de buitenwereld duidelijk wat er in Cambodja gebeurde. Op 25 december 1978 vielen troepen van Vietnam Cambodja binnen en verdreven de Rode Khmer. 

Pol Pot vluchtte met dertigduizend Rode Khmers en bijna 100 duizend burgers naar de grens met Thailand.  Hierna heerste er tot ver in de jaren '90 van de 20e eeuw een burgeroorlog die uiteindelijk resulteerde in de overgave van de laatste Rode Khmer-guerrillero's. In mei 1993 werden er voor het eerst weer verkiezingen gehouden. De situatie bleef echter tot in 2003 onstabiel! 

Wil je lezen hoe deze tijd ervaren werd door de bevolking van Cambodja? Lees dan zeker het boek: First they killed my father van Loung Ung.

TAAL
De taal die in Cambodja gesproken wordt noem je Khmer, dus geen Cambodjaans wat veel mensen denken. Het Khmer hoort bij de Austro-Aziatische talen en heeft wat weg van Chinees. Het Khmer is geen toontaal met verschillende betekenissen per klank. Het schrift is afkomstig uit het zuiden van India aangevuld met elementen uit het Sanskriet en het Pali.
Doordat Cambodja enige tijd onder het protectoraat van Frankrijk viel zullen sommige Cambodjanen nog een woordje Frans kunnen spreken. In toeristische gebieden is Engels meer gebruikelijk. Leer altijd wat veel gebruikte woorden in het Khmer. De bevolking zal dit erg weten te waarderen! Leren tellen tot 10 zal je communicatie ook erg vergemakkelijken.

Hallo: Johm Riab Sua/ Sua 's dei
Doei: Lia suhn hao-y
Ja: baat
nee: te
Wat is je naam?: Niak ch'muah ei?

alstublieft = sohm
dank u wel = aw kohn
brood = num pung
koffie = kaafe
suiker = skaw
vis = trei
water = tuhk ch’uhn

Tellen in het Khmer gaat per 5, zoals je hieronder kunt zien. Dit in gedachten gehouden kun je met deze letters dus tot 29 tellen. Bijvoorbeeld 19 zal klinken als: Dawp-bram-buan

een = muy 
twee = pii 
drie = bei
vier = buan
vijf =bram
zes = bram muy
zeven = bram pii
achter = bram bei
negen = bram buan
tien = dawp
twintig = m'phei
honderd = muy roi 

 

ETEN
De Cambodjaanse keuken is een soort mengelmoes tussen de Thaise, Vietnamese, Chinese en Laotiaanse keuken. Toch is de smaak van Cambodja duidelijk anders dan bijvoorbeeld de Thaise keuken die de grootste overeenkomsten met de Cambodjaanse keuken heeft. Zo worden er voor de Cambodjaanse gerechten minder kruiden gebruikt. Het minder pittige eten is te verklaren door het feit dat men in Thailand de pepertjes tijdens de bereiding al toevoegd en de Cambodjanen deze pas tijdens het eten toevoegen! Schroom dus niet om tijdens het eten je eten flink wat bij te spicen. Waar dit in Nederland vaak een belediging is voor de kok, is dit in Cambodja vooral heel gewoon!

Het hoofdbestanddeel van de maaltijd is rijst met als bijgerecht groente, vlees of vis. Vooral vis is iets wat je veel terug zal vinden. Ook staat Cambodja bekend om het frituren van insecten.  Doordat men erg arm was en er in de tijd van de Rode Khmer bijna geen eten was, is men begonnen met het eten van insecten.

Doordat Cambodja enige tijd onder het protectoraat van Frankrijk viel,kan je in Cambodja van een echt frans ontbijtje genieten. Zo bestaat een (toeristisch) Cambodjaans ontbijt uit stokbrood, jam en koffie. Ook de bevolking eet soms stokbrood als ontbijt maar een noodlesoep is meer standaard.

Bij de meeste maaltijden is thee de drank die gedronken wordt. Toch is ook het bekende Angkor biertje er populair! Dit biertje is geliefd bij toeristen en de bevolking van Cambodja